TheCable Fact Check
  • Home
  • Fact Check
  • Fake News
  • Check Am For Wazobia
Reading: Ṣé Nàìjíríà ni orílẹ̀ èdè kejì tí àwọn tó ní kòkòrò tó ń fa éèdì pọ̀ sí jù lagbaye?
Share
Latest News
Kò sí ọ̀rọ̀ tó seé gbàgbọ́ nípa ọ̀rọ̀ tó sọ pé Amẹ́ríkà kọlu Burkina Faso pẹ̀lú ohun ìjà olóró
No evidence sey US strike Burkina Faso with missiles
Babu wata hujjar Amurka ta jefa makamai masu linzami Burkina Faso
Ò nwéghị íhé ákáébe gósị́rị́ nà US tụ̀rụ̀ Burkina Faso bọ́mbụ̀
FACT CHECK: No evidence US struck Burkina Faso with missiles
FRSC sị̀ nà íhé ńgósị́ ébé ńdị́ ọ́rụ́ ha nà ónyé ọ̀kwà ụ́gbọ́àlà nà-ènwé ńsògbụ́ mèrè n’áfọ̀ 2020
FRSC sọ pé 2020 ni ìjà láàárín àwọn òṣìṣẹ́ àwọn àti onikẹkẹ maruwa tí áwọn ènìyàn ń pín fídíò rẹ̀ ṣẹlẹ̀
Viral video wey show kasala between keke rider and our officers na from 2020, na so FRSC tok
Advertisement
Aa
TheCable Fact CheckTheCable Fact Check
Search
  • Home
  • Fact Check
  • Fake News
  • Check Am For Wazobia
Follow US

Ṣé Nàìjíríà ni orílẹ̀ èdè kejì tí àwọn tó ní kòkòrò tó ń fa éèdì pọ̀ sí jù lagbaye?

Yemi Michael
By Yemi Michael Published February 10, 2025 6 Min Read
Share

Ní ọjọ́ kejìdínlógún, oṣù Kínní, ọdún 2025, Chinonso Egemba, dókítà tí ó mọ̀ nípa àìlera, tí ó jẹ́ ọmọ orílẹ̀ èdè Nàìjíríà, ẹni tí ọ̀pọ̀lọpọ̀ ènìyàn mọ̀ sí Aproko Doctor, sọ pé Nàìjíríà ni orílẹ̀ èdè kejì tí ó ní àwọn ènìyàn tí wọ́n pọ̀ jù tí wọ́n ní kòkòrò apasojaara tàbí kòkòrò tó ń fa àrùn eedi, èyí tí ó ń fa aarunisọdọlẹajẹsára ní àgbáyé.

Dókítà yìí fi ọ̀rọ̀ yìí síta lórí ohun ìgbàlódé ibaraẹnise alámì krọọsi (X), tí a mọ̀ sí Twitter tẹ́lẹ̀. Ẹni yìí ní àwọn ènìyàn mílíọ̀nù méjì àti ọọdunrun tí wọ́n ń tẹ̀lée. Ó sọ ọ̀rọ̀ yìí láti fèsì sí ìpinnu tí Ààrẹ Donald Trump ti orílẹ̀ èdè Amẹ́ríkà se pé òhun yóò dá owó ìrànlọ́wọ́ kan tí wọ́n ń pè ní president’s emergency plan for AIDS relief (PEPFAR) dúró.

Gẹ́gẹ́bí àjọ tó ń rí sí ètò ìlera ní àgbáyé (World Health Organisation-WHO) se wí, PEPFAR ń pèsè owó ìrànlọ́wọ́ fún ìtọ́jú kòkòrò tó ń fa àrùn eedi fún àwọn ènìyàn tí wọ́n ju ogún mílíọ̀nù tí wọ́n ń gbé pẹ̀lú aarunisọdọlẹajẹsára, lára àwọn tó jẹ́ ẹgbẹ̀rún ní ọ̀nà ẹẹdẹgbẹtá àti mẹrindinlaaadọrin àwọn ọmọdé tí ọjọ́ orí wọn kò tó ọdún mẹẹdogun.

Nínú ọ̀rọ̀ yìí, dókítà yìí se àlàyé àwọn ọ̀nà tí ìpinnu Trump yìí yóò se se àkóbá fún ògùn kan tí a mọ̀ sí antiretroviral drugs, tí àwọn ènìyàn ti àrùn yìí ń se máa ń lò.

Nígbà tí àwọn ènìyàn sọ pé kí dókítà yìí sọ ibi tí ó ti rí ọ̀rọ̀ yìí, ó se àfihàn ọ̀rọ̀ kan tí wọ́n tẹ̀ síta tí ó wà lórí ààyè ayélujára/wẹbusaiti (website) ti United Nations Children’s Fund (UNICEF).

“Orílẹ̀ èdè Nàìjíríà ni orílẹ̀ èdè kejì ní àgbáyé, tí ó ní àwọn ènìyàn tí wọ́n pọ̀jù, tí wọ́n ń gbé pẹ̀lú kòkòrò tó ń fa àrùn eedi,” báyìí ni dókítà yìí se wí.

Nínú àtẹ̀síta tó jáde ní ọdún 2018, UNICEF sọ pé àwọn ènìyàn ẹgbẹ̀rún ní ọ̀nà igba ó dín mẹwa àti ẹgbẹ̀rún kan dín ní àádọ́ta ní Nàìjíríà ni wọ́n kó àrùn yìí ní ọdọọdún, èyí tí ó jẹ́ kó jẹ́ pé Nàìjíríà ni orílẹ̀ kejì tí wọ́n pọ̀ sí jù ní àgbáyé. UNICEF fi kún ọ̀rọ̀ wọn pé àwọn ènìyàn bíi mílíọ̀nù mẹta ni wọ́n ń gbé pẹ̀lú kòkòrò tó ń fa àrùn eedi yìí. Àtẹ̀síta yìí fi hàn pé ọdún 2015 ni UNICEF tí wá ọ̀rọ̀ yìí.

Ó se pàtàki kí a mọ̀ pé ìyàtọ̀ wà láàárín àwọn ènìyàn tí wọ́n ń gbé pẹ̀lú àrùn apasojaara àti àwọn tí wọ́n ń gbé pẹ̀lú kòkòrò tó ń fa àrùn eedi. Gbogbo wàhálà nǹkan yìí ń sọ nípa àwọn tó ń gbé pẹ̀lú kòkòrò tó ń fa àrùn eedi, bí àwọn ènìyàn se ń kó àrùn náà sí, àti àwọn ikú tí àrùn yìí fà.

AYẸWO Ọ̀RỌ̀ YÌÍ TÍ THECABLE NEWSPAPER SE RÈÉ

Láti lè jẹ́ kí àwọn ènìyàn mọ ohun tí ó jẹ́ òótọ́ àti irọ, CableCheck se àyẹ̀wò  WHO’s HIV country intelligence dashboard. Ní ọdún 2023, wọ́n fi ọ̀rọ̀ nípa àwọn tí wọ́n ń gbé pẹ̀lú kòkòrò tó ń fa àrùn eedi ní bíi àwọn orílẹ̀ èdè mẹrinlelaaadoje síta.

Ọ̀rọ̀ yìí fi hàn pé pé orílẹ̀ èdè South Africa ni ó ní àwọn ènìyàn tí wọ́n pọ̀ jù tí wọ́n ń gbé pẹ̀lú kòkòrò tó ń fa àrùn eedi, àwọn ènìyàn tí wọ́n ń gbé pẹ̀lú kòkòrò yìí níbẹ̀ jẹ́ mílíọ̀nù méje àti ẹẹdẹgbẹrin, orílẹ̀ èdè India ló tẹ̀ lée, àwọn ènìyàn mílíọ̀nù méjì àti ẹẹdẹgbẹta ni wọ́n ń gbé pẹ̀lú kòkòrò náà, orílẹ̀ èdè Mozambique ló tẹ̀lée pẹ̀lú àwọn ènìyàn mílíọ̀nù méjì àti irínwó. Orílẹ̀ èdè Nàìjíríà ni ó wà ní ipò kẹrin. Iye àwọn ènìyàn tí wọ́n ń gbé pẹ̀lú kòkòrò yìí ní Nàìjíríà jẹ́ mílíọ̀nù méjì.

Country Number of Persons Living With HIV
South African 7,700,000
India 2,500,000
Mozambique 2,400,000
Nigeria 2,000,000
United Republic of Tanzania 1,700,000
Uganda 1,500,000
Kenya 1,400,000
Zambia 1,300,000
Zimbabwe 1,300,000
Brazil 1,000,000

Ohun tí àyẹ̀wò yìí túmọ̀ sí ni pé Nàìjíríà ni orílẹ̀ èdè kẹrin tí ó ní àwọn ènìyàn tí wọ́n pọ̀ jù tí wọ́n ń gbé pẹ̀lú kòkòrò yìí ní àgbáyé. Ayẹwo yìí tún fi hàn pé Nàìjíríà ni orílẹ̀ èdè kẹta tí àwọn ènìyàn ti wọ́n ń gbé pẹ̀lú kòkòrò yìí pọ̀ sí jù ní Afíríkà.

Nínú àtẹ̀síta kan tí àjọ tó ń rí sí ètò/ọ̀rọ̀ ìlera fún àgbáyé fi síta nínú oṣù keje, ọdún 2024, àwọn ènìyàn bíi ogójì mílíọ̀nù ó lé ẹgbẹ̀rún mẹsan-an ni wọ́n ń gbé pẹ̀lú kòkòrò yìí ní ìparí ọdún 2023. Ọ̀rọ̀ yìí kò sọ iye tí àwọn ènìyàn yìí jẹ́ ní orílẹ̀ èdè kọ̀ọ̀kan.

Àmọ́sá, àwọn ènìyàn bíi mílíọ̀nù mẹrindinlọgbọn ni wọ́n ń gbé pẹ̀lú kòkòrò yìí ní Afíríkà.

BÍ A SE RÍ Ọ̀RỌ̀ YÌÍ ṢÍ 

Ọ̀rọ̀ tí dókítà yìí sọ pé Nàìjíríà ni orílẹ̀ èdè kejì tí ó ní àwọn ènìyàn tó pọ̀ jù tí wọ́n ń gbé pẹ̀lú kòkòrò yìí ní àgbáyé kìí se òótọ́,

Ọ̀rọ̀ tí WHO fi síta jẹ́ kí a mọ̀ pé kì í se òótọ́.

TAGGED: Àrọko Doctor, Chinonso Egemba, Fact Check, Fact check in Yoruba, HIV/AIDS, News in Yorùbá

Please send your feedback, claims to fact check and corrections requests to [email protected]

Yemi Michael February 10, 2025 February 10, 2025
Share this Article
Facebook Twitter Email Copy Link Print
Leave a comment Leave a comment

Leave a Reply Cancel reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

POPULAR POSTS

Advertisement

Kò sí ọ̀rọ̀ tó seé gbàgbọ́ nípa ọ̀rọ̀ tó sọ pé Amẹ́ríkà kọlu Burkina Faso pẹ̀lú ohun ìjà olóró

Ẹnì kan tí ó ń lo Facebook, ohun ìgbàlódé íbaraẹnisọrẹ orí ayélujára tí sọ pé…

August 28, 2025

No evidence sey US strike Burkina Faso with missiles

One social media user don claim sey United States missiles hit Burkina Faso, causing Ibrahim…

August 28, 2025

Babu wata hujjar Amurka ta jefa makamai masu linzami Burkina Faso

Wani mai amfani da shafukan sada zumunta ya yi ikirarin cewa makamai masu linzami da…

August 28, 2025

Ò nwéghị íhé ákáébe gósị́rị́ nà US tụ̀rụ̀ Burkina Faso bọ́mbụ̀

Ótù onye na soshal midia ekwuola na a tụrụ ngwa agha US n'obodo Burkina Faso…

August 28, 2025
Advertisement
Advertisement

YOU MAY ALSO LIKE

Kò sí ọ̀rọ̀ tó seé gbàgbọ́ nípa ọ̀rọ̀ tó sọ pé Amẹ́ríkà kọlu Burkina Faso pẹ̀lú ohun ìjà olóró

Ẹnì kan tí ó ń lo Facebook, ohun ìgbàlódé íbaraẹnisọrẹ orí ayélujára tí sọ pé orílẹ̀ èdè Amẹ́ríkà ti kọlu…

CHECK AM FOR WAZOBIA
August 28, 2025

No evidence sey US strike Burkina Faso with missiles

One social media user don claim sey United States missiles hit Burkina Faso, causing Ibrahim Traoré, army presido, to revenge.…

CHECK AM FOR WAZOBIA
August 28, 2025

Babu wata hujjar Amurka ta jefa makamai masu linzami Burkina Faso

Wani mai amfani da shafukan sada zumunta ya yi ikirarin cewa makamai masu linzami da Amurka ta harba a Burkina…

CHECK AM FOR WAZOBIA
August 28, 2025

Ò nwéghị íhé ákáébe gósị́rị́ nà US tụ̀rụ̀ Burkina Faso bọ́mbụ̀

Ótù onye na soshal midia ekwuola na a tụrụ ngwa agha US n'obodo Burkina Faso nke mere ka onye ndu…

CHECK AM FOR WAZOBIA
August 28, 2025

CableCheck seeks to provide reliable tools and resources for readers to tackle the menace of fake and misleading materials constantly pushed into the public space from various sources. We monitor the accuracy of claims made in traditional and social media. We also provide a tracker to hold politicians and policymakers accountable for the plans and promises they make to the public. CableCheck is a project of the Cable Newspaper Journalism Foundation (CNJF), supported by the MacArthur Foundation and implemented by TheCable newspaper.

Follow US: 

LINKS

  • Contact
  • About Us
  • Non-Partisanship Policy
  • Funding
  • Correction Policy
© Copyright TheCable. All Rights reserved.
Welcome Back!

Sign in to your account

Lost your password?